ORIGINAL ARTICLE
Railway Security Guards in the public safety and order system
More details
Hide details
1
Wydział Nauk Ekonomicznych, Zakład Bezpieczeństwa Narodowego, Akademia Bialska im. Jana Pawła II, Polska
Submission date: 2026-04-14
Acceptance date: 2026-09-18
Publication date: 2026-10-15
Corresponding author
Paweł Adam Borek
Wydział Nauk Ekonomicznych, Zakład Bezpieczeństwa Narodowego, Akademia Bialska im. Jana Pawła II, ul. Sidorska 95/97, 21-500 Biała Podlaska, Polska
Rozprawy Społeczne/Social Dissertations 2026;20(1):291-304
KEYWORDS
TOPICS
ABSTRACT
Abstract: The Railway Security Guard (SOK) is responsible for protecting railway areas
throughout Poland. Its primary mission is to protect human life and health, as well as
property, within railway areas, and to maintain public order and safety on railway lines,
at stations and terminals, and on trains and other railway vehicles. The main objective of
this article is to highlight the importance of this organization within the national security
system. Material and methods: The analysis drew on legislative acts, a limited body of literature
on the subject, and online sources. The organizational structure, history, objectives,
tasks, and powers of the SOK are presented. Its cooperation with other entities within the
national security system is also discussed. Results: The SOK plays a very important role in ensuring non-military security and
protecting railway areas. Its primary role is to protect human life and health, as well
as property on railway premises, and to safeguard railway lines, stations, and strategic
shipments. The SOK cooperates with the Police, the Border Guard, the Military Police, the
National Revenue Administration, and the Road Transport Inspection. It thus occupies
a very important place in the national security system. Conclusions: The primary role of the Railway Security Guard (SOK) is to protect the lives
and health of passengers and property on railway premises. The Railway Security Guard is
responsible for the security of rail transport in Poland. Its main task is to protect railway
lines, stations, and strategic shipments. To carry out its statutory duties, the Railway
Security Guard works closely with the Police, the Border Guard, the Military Police, the
National Revenue Administration, and the Road Transport Inspection. As an armed and
uniformed force, it therefore plays a very important role in the country’s security and
public order system. Its role in this system will grow in the future, particularly in light
of the Russian Federation’s diversionary and hybrid activities targeting the Polish state.
REFERENCES (32)
1.
Atlas Poland. (2024). Historia kolei na ziemiach polskich: wpływ rozbudowy linii kolejowych na rozwój gospodarczy i społeczny. Pobrane z:
https://www.atlas-poland.pl/fi... (data dostępu: 26.04.2026).
2.
Cichy A., Zagórny D., Siguencia, L. O. (2019). Rola Straży Ochrony Kolei w zarządzaniu kryzysowym. Instytut Badań i Innowacji w Edukacji.
4.
DGWSK. (1920). Wojskowa Straż Kolejowa 1918-1920 (szkic monograficzny). Dowództwo Główne Wojskowej Straży Kolejowej.
5.
Hałyk, J. (2012). Straż Ochrony Kolei w służbie społeczeństwu. Wydawnictwo KUL.
7.
Mazur, K. (2008). Straż Ochrony Kolei Wczoraj i Dziś 1918-2008. Komenda Główna Straży Kolei.
9.
Mątecki, K. (2025). Komenda Główna Straży Ochrony Kolei i Jednostka Wojskowa AGAT podpisały porozumienie. Special Ops. Pobrane z:
https://www.special-ops.pl/art... (data dostępu: 13.04.2026).
10.
Moch, N. (2024a). Bezpieczeństwo państwa. W: Encyklopedia Bezpieczeństwa Narodowego. Wojskowa Akademia Techniczna. Pobrane z:
https://encyklopedia.revite.pl..., (data dostępu: 09.04.2026).
11.
Moch, N. (2024b). System bezpieczeństwa narodowego (państwa). W: Encyklopedia Bezpieczeństwa Narodowego. Wojskowa Akademia Techniczna. Pobrane z:
https://encyklopedia.revite.pl... (data dostępu: 09.04.2026).
17.
Stec, K. (2018). Kierowanie obroną państwa – najistotniejsze uwarunkowania prawne. Bezpieczeństwo Narodowe, 41, 55-77.
18.
Zgorzelski, R. (2026). To nie tylko transport. Kolej dużych prędkości buduje siłę państwa. Nowy Ład. Pobrane z:
https://nlad.pl/to-nie-tylko-t... (data dostępu: 14.04.2026).
19.
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 2009 r. Nr 114, poz. 946).
20.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 11 września 2014 r. w sprawie określenia umundurowania, legitymacji, dystynkcji i znaków identyfikacyjnych funkcjonariuszy Straży Ochrony Kolei (Dz. U. z 2014 r. poz. 1593).
21.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 1 września 2004 r. w sprawie form współdziałania Straży Ochrony Kolei z organami kontroli skarbowej (Dz. U. z 2004 r. Nr 200, poz. 2056).
22.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 14 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania oraz sposobu organizacji Straży Ochrony Kolei (Dz. U. z 2004 r. Nr 164, poz. 1718).
23.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 15 kwietnia 2004 r. w sprawie form współdziałania Straży Ochrony Kolei z Żandarmerią Wojskową (Dz. U. z 2004 r. Nr 122, poz. 1270).
24.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 29 września 2004 r. w sprawie współdziałania straży ochrony kolei z Policją, Strażą Graniczna i Inspekcją Transportu Drogowego (Dz. U. z 2004 r. Nr 223, poz. 2262).
25.
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 26 września 2003 r. w sprawie określenia przypadków, w których funkcjonariusze straży ochrony kolei mogą wykonywać swoje zadania poza obszarem kolejowym (Dz. U. z 2003 r. Nr 181, poz. 1775).
26.
Ustawa z dnia 28 marca 2003 roku o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 789).
27.
Ustawa z dnia 13 marca 1934 roku o Ochronie Porządku na Kolejach Użytku Publicznego (Dz. U. z 1934 r. Nr 43, poz. 285).
28.
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2012 r. poz. 992, 1000, 1479, 1544, 1564, 1592).
29.
Ustawa z dnia 2 grudnia 1960 roku o kolejach (Dz. U. z 1960 r. Nr 54, poz. 310, 311).
30.
Ustawa z dnia 27 czerwca 1997 roku o transporcie kolejowym (Dz. U. z 1997 r. Nr 96, poz. 590, 591).
31.
Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego „Polskie Koleje Państwowe” (Dz. U. z 2000 r. poz. 1311).
32.
Załącznik do Decyzji Nr 12/2017 Komendanta Głównego Straży Ochrony Kolei z dnia 20 kwietnia 2017 r. Zasady prowadzenia przez Straż Ochrony Kolei czynności wyjaśniających wynikających z nałożonych zadań i przyznanych uprawnień określonych w art. 60 ust. 1 i 2 ustawy o transporcie kolejowym.