ARTYKUŁ ORYGINALNY
Świadomość językowa studentów kierunku lekarskiego w kontekście wybranych
terminów anatomicznych uznawanych za stygmatyzujące – badanie pilotażowe
1
Zakład Anatomii, Instytut Nauk Medycznych, Uniwersytet Opolski, Polska
2
Studenckie Koło Naukowe Anatomii Prawidłowej i Klinicznej „Non omnis moriar”, Wydział Lekarski, Uniwersytet Opolski
Data nadesłania: 11-09-2025
Data akceptacji: 02-03-2026
Data publikacji: 30-03-2026
Autor do korespondencji
Agata Maria Kawalec-Rutkowska
Zakład Anatomii, Instytut Nauk Medycznych, Uniwersytet Opolski, Polska
Zakład Anatomii, Instytut Nauk Medycznych, Uniwersytet Opolski, Polska
Rozprawy Społeczne/Social Dissertations 2026;20(1):35-45
SŁOWA KLUCZOWE
DZIEDZINY
STRESZCZENIE
Streszczenie: Celem badania była ocena stopnia znajomości i stosowania potencjalnie
stygmatyzujących terminów anatomicznych przez studentów kierunku lekarskiego. Materiał i metody: Badanie pilotażowe przeprowadzono w formie anonimowej ankiety
wśród 72 studentów kierunku lekarskiego w maju 2025 roku. Zebrane dane opracowano
przy użyciu programów Excel oraz PAST. Wyniki: Analiza wyników wykazała, że znaczna część respondentów posługiwała się
terminologią niezalecaną lub znała wyłącznie określenia nacechowane pejoratywnie.
Nie stwierdzono istotnych różnic w zakresie stosowanej terminologii między studentami młodszych i starszych lat studiów. Świadomość możliwości występowania cech takich jak pojedyncza bruzda dłoniowa czy
zmarszczka nakątna u osób z prawidłowym kariotypem również była ograniczona. Wnioski: Wyniki badania wskazują na potrzebę integracji zagadnień świadomości językowej, inkluzywnej terminologii
medycznej w programie kształcenia na kierunku lekarskim. Konieczne wydaje się także przeanalizowanie materiałów dydaktycznych
oraz większe zaangażowanie kadry akademickiej w promowanie neutralnego i empatycznego języka. Badanie
ujawnia lukę w edukacji medycznej dotyczącą języka opisu cech anatomicznych.
REFERENCJE (23)
1.
Bartel, H. (2009). Embriologia medyczna: ilustrowany podręcznik. Wydawnictwo Lekarskie PZWL.
4.
Bergier, M., Karpiszuk, I. (2025). Społeczny wymiar języka. Przegląd literatury. Rozprawy Społeczne / Social Dissertations, 19(1), 148-156. https://doi.org/10.29316/rs/20....
5.
Bralczyk, J., Mamcarz, A. (2023). Zdrowy język. Dla lekarza, dla pacjenta. Wydawnictwo Lekarskie PZWL.
6.
Bochenek, A., Reicher, M. (2010). Anatomia człowieka. Tom 4. Wydawnictwo Lekarskie PZWL.
7.
Cabré, M. T. (1999). Terminology: Theory, methods and applications. John Benjamins Publishing Company.
8.
Doroszewska, A., Dudek, D., Jabłoński, M. J. (2021). Wrażliwi na słowa. Wrażliwi na ludzi [Sensitive about words. Sensitive about people]. Psychiatria, 18(2), 163-167.
9.
Galasiński, D. (2013). Osoby niepełnosprawne czy z niepełnosprawnością? Niepełnosprawność – Zagadnienia, Problemy, Rozwiązania, IV(9), 3-6.
10.
Hatzenbuehler, M. L., Phelan, J. C., Link, B. G. (2013). Stigma as a fundamental cause of population health inequalities. American Journal of Public Health, 103(5), 813-821. https://doi.org/10.2105/AJPH.2....
11.
ISO. (2009). ISO 704: Terminology work – Principles and methods. International Organization for Standardization.
12.
Jankowska, Z., Doroszewska, A. (2024). Język inkluzywny w komunikacji medycznej – czynniki wpływające na postawy językowe w polskiej ochronie zdrowia. Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu, 30(1), 63-71. https://doi.org/10.26444/monz/....
13.
Karwacka, W. (2020). Wybrane cechy języka medycznego – terminologia, normalizacja, gatunki tekstów medycznych i relacje międzygatunkowe. Uniwersytet Łódzki. http://hdl.handle.net/11089/35....
14.
Kozłowska-Rup, D., Gabryel, E., Świetliński, J. (red.). (2024). Neonatologia praktyczna dla pielęgniarek i położnych. Tom 2. Wydawnictwo Lekarskie PZWL.
15.
Marciniak, T. (1991). Anatomia prawidłowa człowieka. Tom 2. Wydawnictwo Lekarskie PZWL.
16.
Narkiewicz, O. (red.). (2010). Anatomia człowieka. Tom 4. Wydawnictwo Lekarskie PZWL.
17.
NIH. (2023). NIH Style Guide: Person-first and Destigmatizing Language. National Institutes of Health.
18.
Miller F. A. (2003). Dermatoglyphics and the persistence of ‘Mongolism’. Social studies of science, 33(1), 75-94. https://doi.org/10.1177/030631....
19.
Oczko, P. (2021). Język medycyny (medyczny) – dyskusja nad definicją. Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców, 28, 207-219. https://doi.org/10.18778/0860-....
20.
Ruzycki, S. M., Holroyd-Leduc, J., Chu, P. (2022). The Importance of Developing and Implementing an Inclusive Language and Image Policy in Medical Schools. Academic Medicine, 97(1), 9. https://doi.org/10.1097/ACM.00....
21.
Sandhu, S. K., Kouvroukoglou, N., Campodonico, M., Mehendale, F. (2022). Lost in translation: a caution against using automated and commercial translation services for medical communications. BMJ Global Health, 7(1), e008067. https://doi.org/10.1136/bmjgh-....
23.
Temmerman, R. (2000). Towards new ways of terminology description: The sociocognitive approach. John Benjamins Publishing Company.
| eISSN: | 2657-9332 |
Przetwarzamy dane osobowe zbierane podczas odwiedzania serwisu. Realizacja funkcji pozyskiwania informacji o użytkownikach i ich zachowaniu odbywa się poprzez dobrowolnie wprowadzone w formularzach informacje oraz zapisywanie w urządzeniach końcowych plików cookies (tzw. ciasteczka). Dane, w tym pliki cookies, wykorzystywane są w celu realizacji usług, zapewnienia wygodnego korzystania ze strony oraz w celu monitorowania ruchu zgodnie z Polityką prywatności. Dane są także zbierane i przetwarzane przez narzędzie Google Analytics (więcej).
Możesz zmienić ustawienia cookies w swojej przeglądarce. Ograniczenie stosowania plików cookies w konfiguracji przeglądarki może wpłynąć na niektóre funkcjonalności dostępne na stronie.
Możesz zmienić ustawienia cookies w swojej przeglądarce. Ograniczenie stosowania plików cookies w konfiguracji przeglądarki może wpłynąć na niektóre funkcjonalności dostępne na stronie.
