PL EN
ARTYKUŁ ORYGINALNY
Zadania samorządu gminnego w budowaniu bezpieczeństwa energetycznego społeczności lokalnej
 
Więcej
Ukryj
1
Wydział Nauk Ekonomicznych, Zakład Bezpieczeństwa Narodowego, Akademia Bialska im. Jana Pawła II, Polska
 
 
Data nadesłania: 23-02-2026
 
 
Data akceptacji: 17-08-2026
 
 
Data publikacji: 21-09-2026
 
 
Autor do korespondencji
Paweł Adam Borek   

Wydział Nauk Ekonomicznych/Zakład Bezpieczeństwa Narodowego, Akademia Bialska im. Jana Pawła II, Sidorska 95/97, 21-500, Biała Podlaska, Polska
 
 
Rozprawy Społeczne/Social Dissertations 2026;20(1):222-233
 
SŁOWA KLUCZOWE
DZIEDZINY
STRESZCZENIE
Streszczenie: Gminy pełnią istotną funkcję w kształtowaniu lokalnego bezpieczeństwa energetycznego. Stan lokalnego bezpieczeństwa energetycznego, rozumiany jako zdolność do zaspokojenia potrzeb energetycznych na szczeblu lokalnym, jest jednym z istotnych elementów bezpieczeństwa energetycznego państwa. Gminy jednak w niewystarczającym zakresie realizują swoje ustawowe obowiązki dotyczące zapewnienia dostaw energii elektrycznej i paliw gazowych. Celem artykułu jest przedstawienie najważniejszych zadań gminy w zakresie bezpieczeństwa energetycznego na poziomie lokalnym oraz możliwości przeciwdziałania potencjalnym jego zagrożeniom. Materiały i metody: W badaniu zastosowano analizę krytyczną i syntezę literatury przedmiotu oraz analizę obowiązujących regulacji prawnych dotyczących zadań i kompetencji gmin w zakresie bezpieczeństwa energetycznego. Wykorzystano również analizę dokumentów strategicznych i planistycznych odnoszących się do lokalnego zaopatrzenia w energię elektryczną, paliwa gazowe i ciepło. Przeprowadzona analiza pozwoliła na identyfikację podstawowych zadań samorządu gminnego oraz ocenę stopnia ich realizacji w kontekście zapewnienia lokalnego bezpieczeństwa energetycznego. Wyniki: Przeprowadzona analiza wykazała, że samorząd gminny odgrywa istotną rolę w zapewnieniu lokalnego bezpieczeństwa energetycznego, w szczególności poprzez planowanie i organizowanie zaopatrzenia w energię oraz podejmowanie działań służących ograniczaniu potencjalnych zagrożeń. Obowiązujące regulacje prawne określają zakres zadań gmin w sposób umożliwiający realizację podstawowych obowiązków w tym obszarze. Jednocześnie stwierdzono, że praktyczna realizacja tych zadań jest zróżnicowana, a część gmin nie wykorzystuje w pełni dostępnych instrumentów prawnych i organizacyjnych. Ograniczenia te mogą wpływać na poziom lokalnego bezpieczeństwa energetycznego, szczególnie w sytuacjach zakłóceń dostaw energii lub wystąpienia innych zagrożeń niemilitarnych. Wnioski: Kształtowanie lokalnego bezpieczeństwa energetycznego spoczywa w znacznej mierze na samorządzie terytorialnym. Jego zadania i obowiązki w tym zakresie zostały wystarczająco zdefiniowane, a obowiązujące regulacje prawne pozwalają na ich efektywną realizację. Z drugiej strony wiele gmin nie wywiązuje się w pełni ze swoich ustawowych obowiązków, powodując tym samym powstawanie zagrożeń dla bezpieczeństwa energetycznego mieszkańców.
REFERENCJE (21)
1.
Derkacz, A. J. (2025). Poczucie bezpieczeństwa ekonomicznego gospodarstw domowych – od idei do badań. Biuletyn Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego, 1(108), 65-71.
 
2.
Dobroczyńska, A., Juchniewicz, L. (2003). Przesłanki i podstawowe dylematy polskiej polityki energetycznej. Biuletyn URE, 1, 24-35.
 
3.
Dołęga, W. (2009). Rola wojewodów i samorządu terytorialnego w świetle obowiązujących regulacji prawnych w aspekcie bezpieczeństwa energetycznego kraju. Biuletyn URE, 5, 62.
 
4.
Kochanek, E. (2021). Wielowymiarowość interesów energetycznych w dobie transformacji systemowej. Wojskowa Akademia Techniczna.
 
5.
Koczan, M., Alkan, A. (2022). Bezpieczeństwo energetyczne a transformacja sektora elektroenergetycznego w Polsce (na przykładzie wybranych podsektorów). Wschodnioznawstwo, 16, 25-436. https://doi.org/10.4467/208276....
 
6.
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483).
 
7.
Kosowski, B., Kułakowska, A. (2022). Percepcja bezpieczeństwa ekonomicznego gospodarstw domowych. Politeja, 4(79), 327-342. https://doi.org/10.12797/Polit....
 
8.
Ministerstwo Aktywów Państwowych. (2019). Krajowy plan na rzecz energii i klimatu na lata 2021-2030. Pobrane z: https://www.gov.pl/web/klimat/... (data dostępu: 28.01.2026).
 
9.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska. (2021). Polityka energetyczna Polski do 2040 r. Pobrane z: https://www.gov.pl/web/energia... (data dostępu: 28.01.2026).
 
10.
Molo, B. (2017). Bezpieczeństwo zaopatrzenia energetycznego – wyzwania dla polityki bezpieczeństwa Niemiec. Bezpieczeństwo. Teoria i praktyka, 1, 99-116.
 
11.
NIK. (2019). Lokalne bezpieczeństwo energetyczne. Informacja o wynikach kontroli NIK. Najwyższa Izba Kontroli.
 
12.
NIK. (2020). Lokalne bezpieczeństwo energetyczne. Wystąpienie pokontrolne. Najwyższa Izba Kontroli.
 
13.
Niedziółka, M. (2019). Rola państwa w kształtowaniu lokalnego bezpieczeństwa energetycznego. Wrocławskie Studia Politologiczne, 27, 13-222. https://doi.org/10.19195/1643-....
 
14.
Urząd Regulacji Energetyki. (b.d.). Słownik regulacji i regulatora. Pobrane z: https://www.ure.gov.pl (data dostępu: 28.01.2026).
 
15.
Szyrski, M. (2017). Rola samorządu terytorialnego w rozwoju odnawialnych źródeł energii. Analiza administracyjnoprawna. Wolters Kluwer.
 
16.
Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 1997 r. Nr 54, poz. 348).
 
17.
Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. z 2015 r. poz. 475).
 
18.
Ustawa z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (Dz.U. z 1990 r. Nr 16, poz. 95).
 
19.
Widuch, A. (2024). Kierunki transformacji energetycznej w Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii (GZM). Studia Miejskie, 47, 61-75. https://doi.org/10.25167/sm.53....
 
20.
Zajączkowska, M. (2020). Odnawialne źródła energii a bezpieczeństwo energetyczne Polski. Wybrane aspekty. Horyzonty Polityki, 11(37), 151-165. https://doi.org/10.35765/hp.19....
 
21.
Żukrowska, K. (red.). (2011). Bezpieczeństwo międzynarodowe. Przegląd aktualnego stanu. Wydawnictwo IUSatTAX.
 
eISSN:2657-9332
Journals System - logo
Scroll to top