ARTYKUŁ PRZEGLĄDOWY
Dziecięca umiejętność krytycznego czytania. Między teorią a praktyką
 
Więcej
Ukryj
1
Wydział Nauk Pedagogicznych, Katedra Edukacji Dziecka, Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Polska
AUTOR DO KORESPONDENCJI
Patrycja Brudzińska   

Wydział Nauk Pedagogicznych, Katedra Edukacji Dziecka, Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Lwowska 1, 87-100, Toruń, Polska
Data publikacji: 29-02-2020
Data nadesłania: 02-08-2019
Data ostatniej rewizji: 07-11-2019
Data akceptacji: 07-11-2019
 
Rozprawy Społeczne/Social Dissertations 2019;13(4):37–46
SŁOWA KLUCZOWE
DZIEDZINY
STRESZCZENIE ARTYKUŁU
Streszczenie: Artykuł prezentuje teoretyczne ustalenia dotyczące dziecięcej umiejętności krytycznego czytania. Przedstawia Four Resources Model (Peter Freebody, Allan Luke) jako propozycję do pracy z tekstem w ramach krytycznej alfabetyzacji. Nawiązując do wyników międzynarodowych badań postępów w czytaniu PIRLS, ukazuje dylematy związane z uczeniem krytycznego czytania najmłodszych odbiorców treści literackich. Materiał i metody: W pracy wykorzystano analizę dokumentów dotyczących poziomu umiejętności czytania, nauki krytycznego czytania oraz modelu czterech zasobów Wyniki: Tekst prezentuje wyniki międzynarodowych badań postępów czytelniczych PIRLS 2016 oraz teoretyczne ustalenia dotyczące modelu krytycznego czytania autorstwa Freebody i Luke. Wnioski: Współczesna edukacja nie może pominąć krytycznej alfabetyzacji dzieci, które są odbiorcami nie tylko słownych, ale także (a może przede wszystkim) wizualnych treści.
 
REFERENCJE (18)
1.
Będkowski L., (2016) Kształcenie nauczycieli (języka polskiego) w kontekście indywidualizacji nauczania- uczenia się oraz stosowania metod aktywizujących, w: PEDAGOGIKA tom XXV nr 1, pod red. Rędziński K., Łapota M., Częstochowa: Wydawnictwo im. Stanisława Podobińskiego Akademii im. Jana Długosza.
 
2.
Brzezińska A., (1987) Czytanie i pisanie- nowy język dziecka, Warszawa: WSiP.
 
3.
Czechowski J., (2007) Funkcje edukacyjnej literatury dla dzieci i młodzieży, Kultura i Edukacja nr 2.
 
4.
Firkins A.S., (2015) The Four Resources Model: A useful framework for Second Language teaching in a Military Context. Technical Studies Institute Journal 2015, Royal Saudi Air Force: Kingdom of Saudi Arabia.
 
5.
Jaszczyszyn E., (2010), Modele edukacji czytelniczej w przedszkolu a gotowość do czytania i umiejętności czytania dzieci sześcioletnich, Białystok: Trans Humana.
 
6.
Klus-Stańska D., Nowicka M., (2005) Sensy i bezsensy edukacji wczesnoszkolnej, Warszawa: WSiP.
 
7.
Kuliczkowska K., (1972), Dawne i współczesne problemy prozy dla dzieci, Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.
 
8.
Leszczyński G., (2003), Literatura i książka dziecięca. Słowo- obiegi- konteksty, Warszawa: Centrum Edukacji Bibliotekarskiej, Informacyjnej i Dokumentacyjnej im.Heleny Radlińskiej.
 
9.
Luke A. (2000), Critical literacy in Australia: A matter of context and standpoint, Journal of Adolescent & Adult Literacy 43 (5).
 
10.
Kalabarczyk T. (2014), Nauka krytycznego myślenia, Analiza i Egzystencja 25.
 
11.
Malmquist E. (1982), Nauka czytania w szkole podstawowej, tłum. A. Thierry, Warszawa: WSiP.
 
12.
Olejnik D. (2001), Kształtowanie umiejętności czytania w edukacji wczesnoszkolnej, Nauczyciel i Szkoła 1-2 (10-11).
 
13.
Pietrasik- Kulińska K., Szuba D., Stańdo J., (2017) Kształtowanie umiejętności wyszukiwania, selekcji i porządkowania informacji oraz krytycznej oceny ich przydatności, Warszawa: Ośrodek Rozwoju Edukacji.
 
14.
Plenkiewicz M., (1996), Czytanie krytyczne w teorii i praktyce, Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Bydgoszczy- Studia Pedagogiczne, z. 31.
 
15.
Plenkiewicz M. (1997), Potrzeba kształtowania umiejętności krytycznego czytania w edukacji wczesnoszkolnej. Aktualny stan badań nad krytycznym czytaniem w klasach początkowych, Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Bydgoszczy- Studia Pedagogiczne, z.33.
 
16.
Serafini F., (2012), Expanding the four resources model: reading visual and multi-modal texts, Pedagogies: An International Journal.
 
17.
Wojciechowski K. (red.), (1986) Encyklopedia oświaty i kultury dorosłych, Wrocław.
 
18.
Raport z badań PIRLS: http://www.ibe.edu.pl/images/d..., s. 30, dostęp 24. 09. 2018.
 
eISSN:2657-9332
ISSN:2081-6081