PL EN
ORIGINAL ARTICLE
Human dignity as the foundation of environmental values
Sebastian Sobczuk 1  
,   Beata Wołosiuk 1  
 
More details
Hide details
1
Zakład Pedagogiki, Państwowa Szkoła Wyższa im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej
CORRESPONDING AUTHOR
Sebastian Sobczuk   

Zakład Pedagogiki, Państwowa Szkoła Wyższa im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej
Submission date: 2021-04-16
Acceptance date: 2021-05-05
Publication date: 2021-08-31
 
Rozprawy Społeczne/Social Dissertations 2021;15(2):1–12
 
KEYWORDS
TOPICS
ABSTRACT
Abstract: Human dignity is the foundation that determines the proper relationship between man and the natural environment. Respecting it determines the proper understanding and hierarchy of pro-ecological values. These include respect for the life and health of a person, as well as sensitivity, responsibility, restraint, solidarity, work, courage to be, wisdom. Therefore, human dignity can be considered the highest pro-ecological value, and its implementation should be the basis for all activities aimed at overcoming the ecological crisis. Material and methods: literature analysis Results: . Conclusions: Respecting human dignity and the pro-ecological values ​​resulting from it is the best guarantee both for overcoming the ecological crisis that has arisen, as well as maintaining proper relations with the world of nature. From human dignity as the highest pro-ecological value, in addition to the above-mentioned proper hierarchy of pro-ecological values, emerges also the main pro-ecological principle, which can be defined as being someone for others.
 
REFERENCES (40)
1.
Chałas, K. (2003). Wychowanie ku wartościom. Elementy teorii i praktyki. t. 1. Lublin – Kielce: Wydawnictwo Jedność, s. 114, 127.
 
2.
Chlewiński, Z., Zaleski Z. (1989). Godność. W: L. Bieńkowski (red.). Encyklopedia Katolicka. t. 5. Lublin: Wydawnictwo Towarzystwa Naukowego Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, s. 1232.
 
3.
Chlewiński, Z., Zaleski Z. (1997). Godność. W: J. Herbut (red.). Leksykon filozofii klasycznej. Lublin: Wydawnictwo Towarzystwa Naukowego Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, s. 260-262.
 
4.
Dobrzańska, B., Dobrzański, G., Kiełczewski, D. (2019). Ochrona środowiska.
 
5.
i przyrody. W: G. Dobrzański (red.). Ochrona środowiska przyrodniczego. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, s. 36.
 
6.
Drengson, A. R. (1989). Uwagi o ekozofii. W: J. Korbel, J. Tyrlik (red.). Zielona Antologia. Gliwice: Wydawnictwo Politechniki Śląskiej, s. 21.
 
7.
Gajda, J. (2000). Honor, godność, człowieczeństwo. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, s. 50.
 
8.
Hull, Z. (1998). Istota i uwarunkowania obecnego kryzysu ekologicznego. W: Humanistyka, przyrodoznawstwo, technika w obliczu kryzysu biosfery. Materiały IV Olsztyńskiego Sympozjum Ekologicznego Olsztyn-Wąplewo. Olsztyn: Wydawnictwo WSP, s. 26.
 
9.
Jan Paweł II. (1990). Pokój z Bogiem Stwórcą – pokojem ze stworzeniem. Orędzie na XXIII Światowy Dzień Pokoju roku, p. 7.
 
10.
Jan Paweł II. (1999). Pielgrzymki do Ojczyzny. Przemówienia i homilie. Kraków: Wydawnictwo Znak, s. 93.
 
11.
Jaromi, S. J. (2005). Chrześcijańska Ewangelia życia. W: Chrześcijanin a ekologia. II Kongres tematyczny poświęcony ekologii. Warszawa: Wydawnictwo Sekretariatu Ogólnopolskiej Rady Ruchów Katolickich, s. 3.
 
12.
Kampka, F. (1990). Istota i zadania związków zawodowych w świetle dokumentów społecznych Kościoła. Lublin: Redakcja Wydawnictw Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, s. 22.
 
13.
Kloska, G. (1982). Ujęcia, teorie i badania wartości w naukach społecznych. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, s. 74.
 
14.
Kowalczyk, S. (1986). Filozoficzne koncepcje wartości. Collectanea Theologica,56, 37-51.
 
15.
Kozielecki, J. (1977). O godności człowieka. Warszawa: Wydawnictwo Czytelnik, s. 17-18.
 
16.
Krąpiec, M. A. (1979). Ja – człowiek. Zarys antropologii filozoficznej. Lublin: Wydawnictwo Towarzystwa Naukowego Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, s. 173.
 
17.
Krąpiec, M. A. (1978). Cywilizacja miejska i człowiek. W: B. Bejze (red.). W kierunku chrześcijańskiej kultury. Warszawa: Wydawnictwo Akademii Teologii Katolickiej, s. 439.
 
18.
Matczak, P. (2003). Ekologia. W: T. Pilch (red.). Encyklopedia pedagogiczna XXI wieku. t. 1. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie Żak, s. 1016.
 
19.
Matusewicz, Cz. (1975). Psychologia wartości. Warszawa-Poznań: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, s. 38.
 
20.
Mazurek, F. J. (2001). Godność osoby ludzkiej podstawą praw człowieka. Lublin: Redakcja Wydawnictw Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, s. 18-53.
 
21.
Meadows D. H., Meadows, D. L., Randers, J. (1995). Przekraczanie granic. Globalne załamanie czy bezpieczna przyszłość. Warszawa: Polskie Towarzystwo Współpracy z Klubem Rzymskim, s.16.
 
22.
Michałowski, S. Cz. (1998). Dziecko. Przyroda. Wartości. W: B. Dymara, S. C. Michałowski, L. Woltman-Mazurkiewicz (red.). Dziecko w świecie przyrody – książka do wychowania proekologicznego. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls, s. 109-132.
 
23.
Mierzwiński, A. (1991). 1000 słów o ekologii i ochronie środowiska. Warszawa: Wydawnictwo Bellone, s. 61.
 
24.
Nowak, M. (2000). Podstawy pedagogiki otwartej. Lublin: Redakcja Wydawnictw Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, s. 393.
 
25.
Odum, E. P. (1982). Podstawy ekologii. Warszawa: Wydawnictwo PWRiL, s. 18.
 
26.
Piwowarski, W. (1993). Słownik Katolickiej Nauki Społecznej. Warszawa: Instytut Wydawniczy PSX. Wydawnictwo Misjonarzy Klaretynów „Palabra”, s. 54.
 
27.
Remmert, H. (1991). Ekologia. Warszawa: Wydawnictwo PWRiL, s. 41.
 
28.
Skolimowski, H. (1991). Medytacje. Wrocław: Wydawnictwo Astrum, s. 79-80.
 
29.
Skolimowski, H. (1992). Nadzieja matką mądrych. Łudź: Wydawnictwo Akapit Press, s. 157-160.
 
30.
Skubała. P., Kukowka, I. (2010). 10 zasad jak uczyć o przyrodzie, by budować motywację do działań ekologicznych. Zeszyty Ekologiczne. Nr 1. Bystra: Pracowania na rzecz Wszystkich Istot, s. 27.
 
31.
Sobczuk, S. (2017). Wychowanie do wartości proekologicznych w zreformowanej szkole polskiej. Biała Podlaska: Wydawnictwo: Arte, s. 115-132.
 
32.
Szlaga, J. (1996). Godność i upadek człowieka a jego środowisko. W: K. Popielski (red.). Człowiek – wartości – sens. Lublin: Redakcja Wydawnictw Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, s. 150.
 
33.
Szymczak, W. (2003). Edukacja a problemy ubóstwa w nauczaniu Jana Pawła II. Kraków: Wydawnictwo NOMOS, s. 187.
 
34.
Trojan, P. (1981). Ekologia ogólna. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, s. 11.
 
35.
Tyburski, W. (1999). Aksjologia ochrony środowiska przyrodniczego. W: J. M. Dołęga, J. W. Czartoszewski (red.). Ochrona środowiska w filozofii i teologii. Warszawa: Wydawnictwo Akademii Teologii Katolickiej, s. 154-167.
 
36.
Tyburski, W. (1999). Z zagadnień etyki środowiskowej. W: J. M. Dołęga, J. W. Czartoszewski (red.). Ochrona środowiska w filozofii i teologii. Warszawa: Wydawnictwo Akademii Teologii Katolickiej, s. 156-157.
 
37.
Tyburski, W. (1999). Główne kierunki i zasady etyki środowiskowej. W: A. Papuziński (red.). Wprowadzenie do filozoficznych problemów ekologii. Bydgoszcz: Wydawnictwo Uczelniane WSP, s. 118-119.
 
38.
Weizsäcker, C. F. (1990). Refleksje końcowe. W: K. Michalski (red.). O kryzysie. Warszawa: Wydawnictwo Res Publica, s. 170-171.
 
39.
Wojtyła, K. (1994). Osoba i czyn oraz inne studia antropologiczne. Lublin: Wydawnictwo Towarzystwa Naukowego KUL, s. 418.
 
40.
Zawadzki, P. (2005). World as sanctuary. Zielone brygady, nr 3-4. W: http://zb.eco.pl/publication/b..., (dostęp 2021.03.21).
 
eISSN:2657-9332
ISSN:2081-6081